Mały ZUS Plus w 2026 roku – przewodnik dla mikroprzedsiębiorcy. Jak płacić niższe składki, wyliczyć przychód i nie stracić prawa do ulgi? 

Mały ZUS Plus 2026 pozwala części przedsiębiorców opłacać niższe składki na ubezpieczenia społeczne. Dla osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą i osiągających niewielkie dochody może to oznaczać realne obniżenie stałych kosztów firmy.

Wysokość składek w ramach ulgi zależy od dochodu przedsiębiorcy osiągniętego w poprzednim roku. Aby skorzystać z preferencji, trzeba jednak spełnić określone warunki, w tym limit przychodu oraz wymagany okres prowadzenia działalności.

Kto może skorzystać z Małego ZUS Plus w 2026 roku? Jak obliczyć podstawę składek i jakie dokumenty należy złożyć? Poniżej wyjaśniamy najważniejsze zasady.

Co to jest Mały ZUS Plus?

Mały ZUS Plus to ulga przeznaczona dla osób prowadzących działalność gospodarczą na mniejszą skalę. Pozwala opłacać składki na ubezpieczenia społeczne od indywidualnie obliczonej podstawy.

Wysokość tej podstawy zależy od przeciętnego miesięcznego dochodu osiągniętego w poprzednim roku kalendarzowym.

Ulga obejmuje składki na ubezpieczenia:

• emerytalne
• rentowe
• wypadkowe
• chorobowe – jeżeli przedsiębiorca zgłosi się do niego dobrowolnie.

Mały ZUS Plus nie zmniejsza składki zdrowotnej. Jest ona obliczana osobno, zgodnie z zasadami właściwymi dla wybranej formy opodatkowania.

Mały ZUS Plus 2026 – podstawowe warunki

Aby skorzystać z Małego ZUS Plus w 2026 roku, należy spełnić kilka warunków jednocześnie.

Limit przychodu za 2025 rok

Przychód z działalności gospodarczej osiągnięty w 2025 roku nie może przekroczyć 120 000 zł.

Jeżeli firma była prowadzona przez cały rok, przedsiębiorca stosuje pełny limit. Jeśli działalność rozpoczęto, zakończono albo zawieszono w trakcie roku, limit należy obliczyć proporcjonalnie.

120 000 zł ÷ 365 × liczba dni prowadzenia działalności w 2025 roku

Przykładowo, jeżeli działalność była prowadzona przez 200 dni, limit przychodu wynosi:

120 000 zł ÷ 365 × 200 = 65 753,42 zł

Jeżeli przychód przekroczył tak obliczoną wartość, przedsiębiorca nie może skorzystać z Małego ZUS Plus w 2026 roku.

Co najmniej 60 dni prowadzenia działalności

Kolejnym warunkiem jest prowadzenie działalności gospodarczej przez co najmniej 60 dni kalendarzowych w poprzednim roku.

Oznacza to, że osoba, która prowadziła firmę w 2025 roku krócej niż 60 dni, nie może korzystać z Małego ZUS Plus w 2026 roku.

Brak prawa do preferencyjnych składek

Mały ZUS Plus jest kolejnym etapem systemu ulg składkowych. Przedsiębiorca powinien najpierw wykorzystać przysługujące mu preferencje:

• ulga na start.
• preferencyjne składki społeczne.
• Mały ZUS Plus.

Jeżeli przedsiębiorca nadal ma prawo do preferencyjnych składek naliczanych od 30% minimalnego wynagrodzenia, nie przechodzi jeszcze na Mały ZUS Plus.

Mały ZUS Plus 2026 – kto może skorzystać?

Z ulgi nie mogą korzystać między innymi przedsiębiorcy, którzy:

• w poprzednim roku rozliczali się kartą podatkową i jednocześnie korzystali ze zwolnienia sprzedaży z VAT.
• wykonują dla byłego lub obecnego pracodawcy takie same czynności, jakie wykonywali dla niego na podstawie umowy o pracę w bieżącym albo poprzednim roku.
• w poprzednim roku podlegali ubezpieczeniom także z tytułu innej pozarolniczej działalności.
• prowadzili działalność krócej niż 60 dni.
• przekroczyli odpowiedni limit przychodu.
• nadal spełniają warunki do korzystania z preferencyjnych składek społecznych.

Ograniczenie dotyczące innej działalności może obejmować na przykład wspólników spółek jawnych, komandytowych, partnerskich lub jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością. Dotyczy także twórców, artystów oraz osób prowadzących działalność w zakresie wolnego zawodu.

Nowe zasady korzystania z Małego ZUS Plus od 2026 roku

Od 1 stycznia 2026 roku zmienił się sposób liczenia okresów korzystania z ulgi.

Przedsiębiorca może opłacać niższe składki przez maksymalnie 36 miesięcy kalendarzowych w każdym 60-miesięcznym okresie prowadzenia działalności gospodarczej.

Do limitu wlicza się każdy miesiąc, w którym przedsiębiorca korzystał z Małego ZUS Plus przez co najmniej jeden dzień. Podobnie do okresu prowadzenia działalności wlicza się każdy miesiąc, w którym firma była prowadzona przez przynajmniej jeden dzień.

Co szczególnie istotne, od stycznia 2026 roku przedsiębiorca może wykorzystać nowy limit 36 miesięcy. Dotyczy to także osób, które korzystały z Małego ZUS Plus przed 2026 rokiem.

Co dzieje się po wykorzystaniu 36 miesięcy?

Jeżeli przedsiębiorca wykorzysta wszystkie 36 miesięcy ulgi przed zakończeniem danego okresu 60 miesięcy, nie może korzystać z niej w pozostałych miesiącach tego okresu.

Prawo do kolejnych 36 miesięcy może powstać dopiero po rozpoczęciu następnego 60-miesięcznego okresu. Przedsiębiorca nadal musi jednak spełniać pozostałe warunki, w tym limit przychodu.

Niewykorzystane miesiące nie przechodzą na kolejny okres. Jeżeli przedsiębiorca wykorzystał jedynie 24 miesiące ulgi, w następnym 60-miesięcznym okresie nadal otrzyma maksymalnie 36 miesięcy, a nie 48.

Jak obliczyć podstawę składek w 2026 roku?

Podstawa składek w ramach Małego ZUS Plus zależy od dochodu osiągniętego w 2025 roku. Obliczenia można przeprowadzić w kilku krokach.

Krok 1. Ustal roczny dochód z działalności

Sposób ustalenia dochodu zależy od formy opodatkowania stosowanej w poprzednim roku.

Skala podatkowa lub podatek liniowy

Podstawą jest dochód ustalony zgodnie z przepisami podatkowymi, czyli przychód pomniejszony o koszty uzyskania przychodów.

Jeżeli składki społeczne zostały wcześniej zaliczone do kosztów, należy je odpowiednio uwzględnić przy obliczaniu dochodu na potrzeby Małego ZUS Plus.

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych

W przypadku ryczałtu nie ustala się klasycznego dochodu podatkowego. Na potrzeby Małego ZUS Plus przyjmuje się połowę odpowiednio ustalonego przychodu.

Krok 2. Oblicz przeciętny miesięczny dochód

Roczny dochód należy podzielić przez liczbę dni prowadzenia działalności w 2025 roku. Następnie wynik mnoży się przez 30.

Roczny dochód ÷ liczba dni prowadzenia działalności × 30

Otrzymany wynik należy zaokrąglić do pełnych groszy.

Krok 3. Ustal podstawę składek

Przeciętny miesięczny dochód należy pomnożyć przez współczynnik 0,5:

Przeciętny miesięczny dochód × 0,5

W ten sposób otrzymuje się indywidualną podstawę wymiaru składek społecznych.

Krok 4. Sprawdź dolny i górny limit

Obliczona podstawa nie może być:

• niższa niż 30% minimalnego wynagrodzenia,
• wyższa niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego.

Jeżeli wynik jest niższy od minimalnej podstawy, należy zastosować wartość minimalną. Natomiast jeżeli przekracza górny limit, podstawą będzie maksymalna dopuszczalna kwota.

Przykład obliczenia Małego ZUS Plus

Załóżmy, że przedsiębiorca:

• prowadził działalność przez cały 2025 rok.
• osiągnął 60 000 zł dochodu.
• spełnia pozostałe warunki korzystania z ulgi.

Najpierw oblicza przeciętny miesięczny dochód:

60 000 zł ÷ 365 × 30 = 4 931,51 zł

Następnie mnoży wynik przez 0,5:

4 931,51 zł × 0,5 = 2 465,76 zł

Otrzymaną wartość należy jeszcze porównać z obowiązującą minimalną i maksymalną podstawą składek.

Jak zgłosić się do Małego ZUS Plus?

Samo spełnienie warunków nie oznacza, że ZUS automatycznie zastosuje ulgę. Przedsiębiorca musi dokonać odpowiedniego zgłoszenia.

Zazwyczaj konieczne jest złożenie:

• formularza ZUS ZWUA, czyli wyrejestrowania z dotychczasowym kodem ubezpieczenia,
• formularza ZUS ZUA albo ZUS ZZA z właściwym kodem Małego ZUS Plus.

Stosowane kody to:

• 05 90 xx – dla osoby bez ustalonego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy,
• 05 92 xx – dla osoby posiadającej takie prawo.

ZUS ZZA składa przedsiębiorca, który z działalności podlega wyłącznie ubezpieczeniu zdrowotnemu. W pozostałych przypadkach właściwy jest formularz ZUS ZUA.

Terminy zgłoszenia do Małego ZUS Plus

Jeżeli przedsiębiorca chce rozpocząć korzystanie z ulgi od początku roku, powinien dokonać zgłoszenia w terminie przewidzianym dla zgłoszeń styczniowych.

Jeżeli prawo do ulgi powstaje później, na przykład po zakończeniu preferencyjnych składek lub po wznowieniu działalności, dokumenty należy złożyć w ciągu 7 dni od dnia spełnienia warunków.

Przekroczenie terminu może oznaczać utratę prawa do Małego ZUS Plus w danym roku. Dlatego przed wysłaniem dokumentów warto sprawdzić aktualny termin bezpośrednio w ZUS, zwłaszcza gdy prawo do ulgi powstało w nietypowym momencie.

Osoba, która korzystała z Małego ZUS Plus do końca 2025 roku i zachowała prawo do ulgi w 2026 roku, nie musi wyrejestrowywać się i zgłaszać ponownie tylko ze względu na wejście nowych zasad. Powinna natomiast prawidłowo złożyć dokumenty rozliczeniowe.

Mały ZUS Plus a składka zdrowotna

Mały ZUS Plus obniża wyłącznie składki społeczne. Nie wpływa na sposób naliczania składki zdrowotnej.

Wysokość składki zdrowotnej zależy przede wszystkim od formy opodatkowania:

• na skali podatkowej składka jest uzależniona od dochodu,
• podatek liniowy również wiąże wysokość składki z dochodem, ale stosuje inną stawkę,
• w przypadku ryczałtu wysokość składki zależy od rocznego przychodu i właściwego progu,
• karta podatkowa oznacza składkę ustalaną na podstawie kwoty wskazanej w przepisach.

Od lutego 2026 roku minimalna podstawa składki zdrowotnej dla przedsiębiorców rozliczających się według skali lub podatku liniowego wynosi 4 806 zł. Minimalna składka zdrowotna wynosi zatem 432,54 zł miesięcznie.

Jak przygotować się do rozliczenia?

Przed skorzystaniem z Małego ZUS Plus warto sprawdzić:

• przychód osiągnięty w 2025 roku.
• liczbę dni prowadzenia działalności.
• dochód właściwy dla stosowanej formy opodatkowania.
• okresy wcześniejszego korzystania z ulgi.
• prawo do innych preferencji składkowych.
• charakter usług wykonywanych dla obecnego lub byłego pracodawcy.
• właściwy kod tytułu ubezpieczenia.
• termin złożenia dokumentów.

Dobra ewidencja przychodów, kosztów i składek znacznie ułatwia wykonanie tych obliczeń. Pozwala również ograniczyć ryzyko błędnego ustalenia podstawy lub przekroczenia terminu zgłoszenia.

Mała Księgowość Rzeczpospolitej pomaga uporządkować rozliczenia

Prawidłowe korzystanie z ulg wymaga dostępu do aktualnych danych o przychodach, kosztach i dochodach firmy. Mała Księgowość Rzeczpospolitej ułatwia prowadzenie bieżącej ewidencji oraz porządkowanie dokumentów potrzebnych do rozliczeń.

Program wspiera między innymi:

• prowadzenie KPiR.
• ewidencję przychodów na ryczałcie.
• wystawianie faktur.
• rozliczenia VAT.
• przygotowanie JPK i e-Deklaracji.
• obsługę dokumentów związanych z KSeF.

Dzięki uporządkowanym danym przedsiębiorca może łatwiej zweryfikować przychód i dochód potrzebny do ustalenia prawa do Małego ZUS Plus.

Podsumowanie

Mały ZUS Plus może znacząco obniżyć składki społeczne przedsiębiorcy, jednak nie jest przyznawany automatycznie.

Aby skorzystać z ulgi w 2026 roku, trzeba przede wszystkim:

• zmieścić się w limicie przychodu za 2025 rok.
• prowadzić działalność przez co najmniej 60 dni.
• nie korzystać równocześnie z preferencyjnych składek.
• sprawdzić ustawowe wyłączenia.
• prawidłowo obliczyć podstawę.
• dokonać zgłoszenia w wymaganym terminie.

Od 2026 roku obowiązuje również nowy sposób liczenia okresów ulgi. Przedsiębiorca może korzystać z niej przez maksymalnie 36 miesięcy w każdym 60-miesięcznym okresie prowadzenia działalności.

Uporządkuj dokumenty, sprawdź swoje wyniki za 2025 rok i upewnij się, że spełniasz wszystkie warunki. Dzięki temu skorzystasz z ulgi bez ryzyka późniejszej korekty składek.